چرا بعد از مصرف داروی روانپزشکی احساس می‌کنم مثل قبل نیستم؟

20 شهریور, 1405 دکتر پرویز علی وردی 0

گاهی بعد از مصرف داروی روانپزشکی، حالمان بهتر می‌شود اما یک سؤال ذهنمان را درگیر می‌کند: «چرا دیگر مثل قبل نیستم؟» آیا دارو بخشی از احساساتمان را کم‌رنگ کرده یا فقط اضطراب و علائم بیماری را کاهش داده است؟ گاهی تغییر در احساس، مثل کم‌شدن لذت، هیجان یا میل، می‌تواند با عارضه دارو یا خود بیماری ارتباط داشته باشد. اما گاهی چیزی که تغییر کرده، رفتار ماست؛ مثلاً دیگر برای راضی نگه داشتن دیگران، فرار از تنهایی یا آرام کردن اضطراب، دائماً در دسترس آنها نیستیم. شاید مهربانی‌مان را از دست نداده‌ایم؛ شاید اجبارمان به مهربان بودن کمتر شده است. در این مقاله بررسی می‌کنیم چگونه بین عوارض دارو، بی‌حسی عاطفی، آنهدونیا و رهایی از رفتارهای اضطرابی تفاوت بگذاریم.

سیستم عصبی، ترس، استرس و بقا: از آمیگدالا تا عصب واگ

وقتی تهدیدی حس می‌کنیم، آمیگدالا مثل یک نگهبان مخفی، آژیر خطر را به‌سرعت به صدا درمی‌آورد و بدن را برای «جنگ یا گریز» آماده می‌کند. این پاسخ فوری، ما را از خطرات نجات داده، اما اگر مداوم فعال بماند (مثل اضطراب مزمن)، به آرامی روان و بدن ما را می‌فرساید.
نظریه پلی‌واگال به ما یاد می‌دهد که کلید واقعی سلامت روان و کیفیت روابط، توانایی بازگشت از حالت دفاعی به «حالت اجتماعی» و ایمن است؛ یعنی جایی که می‌توانیم ارتباط برقرار کنیم، لمس کنیم، صدا بشنویم و آرام بگیریم.
اگر در این چرخه بقا گیر کنیم، نه‌تنها بیمار می‌شویم، بلکه دیگر نمی‌توانیم به‌طور واقعی عاشق شویم، گوش بدهیم یا همدل باشیم.
پس یاد گرفتن تنظیم آمیگدالا و فعال‌سازی عصب واگ، یک مهارت حیاتی برای نجات روان، بدن و روابط ماست — مهارتی که هرکسی باید بخواند، بیاموزد و تمرین کند.
این متن دعوتی است برای خروج از حالت بقا و ورود به دنیای امنیت، عشق و ارتباط واقعی

عصب واگ قهرمان پنهان در دل بحرانها

عصب واگ پل زنده بین مغز و بدن، و کلید اصلی آرامش در بحران است؛ وقتی فعاله، ضربان قلب آرام، تنفس عمیق، گوارش روان و ذهن متمرکز باقی می‌مونن.
انسانی که واگ قوی داره، در دل بحران به جای فروپاشی، می‌تونه حضور قوی داشته باشه، درست تصمیم بگیره، و حتی مهربانی رو حفظ کنه.واگ به ما یاد می‌ده به جای جنگ و فرار، روی زانوی خود بایستیم و ریشه‌ای‌تر با زندگی روبه‌رو بشیم.
تقویت واگ یعنی تمرین آرامش، تنفس، و بازگشت به خود، نه وابستگی به عوامل بیرونی.واگ همان نیروی درونی‌ای است که ما را در طوفان‌ها، پایدار نگه می‌دارد.