اگر بخواهم خیلی ساده بگویم، پاروکستین بیشتر داروی آدم‌هایی است که اضطراب بخش مهمی از مشکلشان است.
یعنی اگر ذهن شما دائم درگیر است، زیاد نگران می‌شوید، از اتفاقات بد می‌ترسید، حملات پانیک دارید، وسواس دارید یا از حضور در جمع و قضاوت دیگران خیلی می‌ترسید، پاروکستین می‌تواند برایتان داروی مناسبی باشد.
اما این به این معنی نیست که پاروکستین برای همه کسانی که اضطراب یا افسردگی دارند بهترین انتخاب است.
اتفاقاً بعضی افراد ممکن است با این دارو مشکل پیدا کنند.
پاروکستین بیشتر به درد چه کسانی می‌خورد؟
یکی از بیمارانی که ممکن است از پاروکستین خیلی خوب جواب بگیرد، کسی است که مغزش همیشه روی حالت هشدار است.
مدام فکر می‌کند:
«نکند اتفاقی بیفتد؟»
«نکند مریض شده باشم؟»
«نکند دیگران درباره من بد فکر کنند؟»
«اگر دوباره حمله پانیک اتفاق بیفتد چه؟»
این افراد گاهی آن‌قدر درگیر اضطراب هستند که حتی وقتی اتفاق خاصی نیفتاده، بدن و ذهنشان آرام نمی‌شود.
پاروکستین در چنین شرایطی می‌تواند شدت اضطراب را پایین بیاورد و به فرد کمک کند دوباره زندگی عادی‌تری داشته باشد.
اگر پانیک دارید
پاروکستین یکی از داروهایی است که برای اختلال پانیک استفاده می‌شود.
در پانیک، مشکل فقط خود حمله نیست. فرد ممکن است بعد از مدتی از ترسِ حمله دوباره، از مکان‌های مختلف دوری کند.
مثلاً دیگر سوار ماشین، هواپیما یا مترو نشود، به مرکز خرید نرود یا حتی از تنها ماندن بترسد.
اگر وسواس دارید
پاروکستین در درمان وسواس هم استفاده می‌شود.
مثلاً کسی که ساعت‌ها در ذهنش یک فکر تکراری می‌چرخد یا مجبور است بارها کاری را انجام دهد تا اضطرابش پایین بیاید.
اگر اضطراب اجتماعی دارید
اگر از حضور در جمع، صحبت کردن، آشنا شدن با آدم‌های جدید یا حتی غذا خوردن در جمع می‌ترسید و دائماً نگران قضاوت دیگران هستید، پاروکستین می‌تواند یکی از گزینه‌های درمانی باشد.
اما چه کسانی ممکن است پاروکستین را دوست نداشته باشند؟
اینجا تجربه خود بیمار خیلی مهم می‌شود.
چون ممکن است یک نفر بگوید:
«این دارو زندگی من را نجات داد.»
و نفر دیگری بگوید:
«اضطرابم کمتر شد، ولی عوارضش اذیتم کرد.»
هر دو هم می‌توانند درست بگویند.
اگر حفظ تمایل جنسی برایتان مهم است این دارو مناسبتان نیست
یکی از مشکلاتی که با داروهای SSRI از جمله پاروکستین دیده می‌شود، مشکلات جنسی است.
ممکن است میل جنسی کم شود، رسیدن به ارگاسم سخت‌تر شود یا عملکرد جنسی تغییر کند.قرار نیست هر کسی که پاروکستین می‌خورد دچار این مشکل شود، ولی بهتر است از قبل بدانید که چنین احتمالی وجود دارد.
اگر اضافه‌وزن دارید یا خیلی از چاق شدن می‌ترسید
پاروکستین در بعضی افراد می‌تواند با افزایش وزن همراه باشد.بنابراین اگر از قبل اضافه‌وزن دارید یا قبلاً با یک داروی روانپزشکی مقدار قابل‌توجهی وزن اضافه کرده‌اید، بهتر است این موضوع در انتخاب دارو در نظر گرفته شود.
انتخاب یک دارو فقط به این نیست که «اثر می‌کند یا نه».باید ببینیم با زندگی این بیمار هم جور درمی‌آید یا نه.
اگر از قبل بی‌حال و کم‌انرژی هستید
بعضی افراد با پاروکستین احساس خستگی یا خواب‌آلودگی می‌کنند.
حالا تصور کنید فردی می‌گوید:«دکتر من هیچ انرژی ندارم.»
«هیچ چیز برایم لذت‌بخش نیست.»
«صبح به زور از تخت بلند می‌شوم.»
در چنین بیماری باید بیشتر به این موضوع توجه کرد که دارویی که انتخاب می‌کنیم آیا ممکن است این حالت را بیشتر کند یا نه.
اگر می‌ترسید احساساتتان کم شود
این یکی از شکایت‌هایی است که بعضی بیماران درباره SSRIها مطرح می‌کنند.
مثلاً می‌گویند:
«دکتر، اضطرابم کمتر شده، ولی انگار خوشحالی‌ام هم کمتر شده.»
یا:
«دیگر مثل قبل ناراحت نمی‌شوم، ولی مثل قبل هم ذوق نمی‌کنم.»
به این حالت Emotional Blunting یا بی‌حسی عاطفی گفته می‌شود.
البته این اتفاق برای همه نمی‌افتد و هر تغییری در احساسات هم الزاماً از دارو نیست. خود افسردگی و اضطراب هم می‌توانند احساسات فرد را تغییر دهند.
یک مشکل مهم پاروکستین: قطع کردن آن
پاروکستین از داروهایی است که اگر ناگهان قطع شود، در بعضی افراد علائم قطع نسبتاً شدیدی ایجاد می‌کند.
مثلاً ممکن است فرد دچار:
سرگیجه، تهوع، اضطراب، بی‌خوابی، تحریک‌پذیری یا احساسات عجیب و شوک‌مانند در بدن شود.
برای همین اگر کسی می‌گوید:
«من آدمی هستم که دارو را مرتب فراموش می‌کنم»
یا
«ممکن است چند روز بخورم و چند روز نخورم»
پاروکستین انتخابی نیست که بتوان بدون توجه به این مسئله درباره‌اش تصمیم گرفت.
و یک نکته مهم:
این علائم به معنی اعتیاد به پاروکستین نیست.
بدن ممکن است به حضور دارو عادت کرده باشد و اگر دارو ناگهان حذف شود، واکنش نشان دهد. به همین دلیل معمولاً قطع آن باید تدریجی و با نظر پزشک انجام شود.
پس بالاخره پاروکستین خوب است یا بد؟
نه خوب است و نه بد.
برای یک نفر می‌تواند داروی بسیار خوبی باشد و برای نفر دیگری انتخاب مناسبی نباشد.
اگر مشکل اصلی شما اضطراب شدید، پانیک، وسواس، اضطراب اجتماعی یا افسردگی همراه با اضطراب است، پاروکستین می‌تواند یکی از گزینه‌های مناسب باشد.
اما اگر اختلال جنسی دارید، نگران افزایش وزن هستید، خیلی کم‌انرژی و خواب‌آلود هستید، از بی‌حسی عاطفی می‌ترسید یا احتمال دارد دارو را مرتب فراموش کنید،شاید انتخاب برتر نباشد
ما روانپزشکان فقط نمی‌پرسیم:
«کدام دارو قوی‌تر است؟»
بلکه میپرسیم:
«کدام دارو برای این بیمار، با این علائم و با این سبک زندگی، انتخاب مناسب‌تری است؟»
و این تفاوت مهمی است.
دارویی که برای دوست شما عالی بوده، الزاماً برای شما بهترین دارو نیست.
مطالبی که خوندید رو فقط بعنوان توصیه بپذیرید و در کار پزشکتون دخالت نکنید.تغییر دوز، تعویض یا قطع پاروکستین را بدون هماهنگی با پزشکتون انجام ندهید.متشکرم
Leave a Reply